Test sprawności fizycznej do SOP: cztery próby, tabele norm i progi

9 min czytania
Mężczyzna podciągający się na drążku

Kandydat do Służby Ochrony Państwa zdaje cztery próby w jednym dniu: podciąganie na drążku (mężczyźni), skłony tułowia w czasie minuty, rzut piłką lekarską 3 kg i bieg wahadłowy 10 × 10 m. Maksimum to 12 punktów, a próg zaliczenia zależy od grupy wiekowej — od 7 punktów w grupie do 30 lat do 2 punktów po 51. roku życia. Kobiety zdają trzy próby, bez podciągania. Tabele norm są te same dla każdego wieku; zmienia się wyłącznie próg. Poniżej pełne tabele i sześć rachunków, których samo rozporządzenie nie podaje.

Skąd biorą się te liczby

Podstawą jest rozporządzenie MSWiA z 15 marca 2018 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w SOP, w tekście jednolitym ogłoszonym obwieszczeniem z 20 stycznia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 496). Normy siedzą w załączniku nr 6, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym z 29 czerwca 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 1428), które weszło w życie 22 lipca 2022 r.

Późniejsza zmiana (Dz.U. 2023 poz. 1646) przebudowała wyłącznie załącznik nr 1, więc tabele norm są nietknięte od 2022 roku; oba akty mają w bazie ELI Sejmu status obowiązujący. To ważne, bo w obiegu trzymają się jeszcze opisy starego testu z torem przeszkód i biegiem na 1000 m — ten test nie obowiązuje od ponad czterech lat.

Cztery próby, jeden dzień, ustalona kolejność

Test odbywa się w sali gimnastycznej, poprzedza go indywidualna rozgrzewka i pokaz instruktora, a próby idą w kolejności podciąganie → skłony → rzut → bieg wahadłowy. Szczegóły, które przesądzają o wyniku pojedynczej próby:

  • Drążek ma minimum 220 cm wysokości: zwis nachwytem, broda powyżej drążka, powrót do pełnego wyprostu w łokciach. Niezaliczone powtórzenie nie przerywa próby — egzaminator powtarza ostatnią poprawną liczbę.
  • Skłony z rękami splecionymi za głową i stopami zaczepionymi o drabinkę: łokcie do kolan, powrót do dotknięcia materaca.
  • Rzut oburącz zza głowy, piłka 3 kg, pomiar co 0,5 m, wolno się wspiąć na palce lub podskoczyć. Są trzy rzuty, liczy się lepszy.
  • Bieg wahadłowy 10 × 10 m z obieganiem tyczek, czas z dokładnością do 0,1 s. Przewrócenie tyczki oznacza powtórzenie — i to powtórzenie jest ostateczne.

Osobne uprawnienie z § 22 ust. 4: przy niewłaściwym wykonaniu próby kandydat ma prawo do jednorazowego jej powtórzenia. Do testu przystępuje po okazaniu zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań, wystawionego nie wcześniej niż 14 dni przed terminem.

Normy dla mężczyzn

Próba 3 p. 2,5 p. 2 p. 1,5 p. 1 p. 0,5 p.
Podciąganie na drążku [powt.] 12 10 9 8 6 4
Skłony tułowia w 1 min [powt.] 56 52 48 44 39 34
Rzut piłką lekarską 3 kg [m] 10 9 8 7 6,5 6
Bieg wahadłowy 10 × 10 m [s] 30,5 31 31,5 32 32,5 33

Normy dla kobiet

Kobiety nie podciągają się, więc test ma trzy próby, ale skala jest inna: najwyższa ocena to 4 punkty, nie 3. Maksimum wychodzi identyczne — 4 × 3 = 12 u mężczyzn i 3 × 4 = 12 u kobiet.

Próba 4 p. 3 p. 2,5 p. 2 p. 1 p. 0,5 p.
Skłony tułowia w 1 min [powt.] 52 49 46 43 38 32
Rzut piłką lekarską 3 kg [m] 7,5 6,5 6 5,5 5 4,5
Bieg wahadłowy 10 × 10 m [s] 32,5 33 33,5 34 34,5 35

Tabela norm nie zmienia się z wiekiem — zmienia się próg

To odwrotność konstrukcji znanej z innych służb, gdzie same normy rozluźniają się grupa po grupie. W SOP pięćdziesięciolatek biegnie na te same sekundy co dwudziestolatek; wolno mu tylko uzbierać mniej punktów łącznie. Drugi warunek jest twardy: z każdej próby trzeba mieć co najmniej 0,5 punktu, więc zera nie da się nadrobić gdzie indziej.

Grupa wiekowa Próg Udział w maks. 12 p. Średnia na próbę: M Średnia na próbę: K
I — do 30 lat 7 p. 58,3% 1,75 2,33
II — 31–35 lat 6 p. 50,0% 1,50 2,00
III — 36–40 lat 5 p. 41,7% 1,25 1,67
IV — 41–45 lat 4 p. 33,3% 1,00 1,33
V — 46–50 lat 3 p. 25,0% 0,75 1,00
VI — od 51 lat 2 p. 16,7% 0,50 0,67

Grupę ustala się po roku urodzenia, bez dnia i miesiąca. Z tej tabeli wychodzi pierwszy rachunek, którego rozporządzenie nie pokazuje: komplet minimów (0,5 punktu z każdej próby) daje mężczyźnie 2,0 punktu, czyli dokładnie próg grupy VI — i jest to jedyny zestaw, który zamyka się na tym progu co do połówki punktu. U kobiet trzy próby po 0,5 punktu dają 1,5 punktu, czyli mniej niż próg najstarszej grupy. Kobieta nie zalicza więc testu samymi minimami w żadnym wieku: zawsze musi przekroczyć dolną normę w co najmniej jednej próbie.

Ile trzeba zrobić w grupie I

Próg 7 punktów to średnio 1,75 punktu na próbę u mężczyzn i 2,33 u kobiet — wymaganie na próbę wyższe o 33,3% przy tym samym progu łącznym. Dróg do siódemki jest wiele (146 kombinacji u mężczyzn i 21 u kobiet kończy się dokładnie na progu); poniżej po dwa zestawy pokazujące rozrzut.

Wariant Podciąganie Skłony Rzut Bieg 10 × 10 Suma
M — siła ciągnąca 12 (3 p.) 56 (3 p.) 6 m (0,5 p.) 33,0 s (0,5 p.) 7,0
M — równo rozłożony 9 (2 p.) 48 (2 p.) 8 m (2 p.) 32,0 s (1,5 p.) 7,5
K — mocne skłony — 52 (4 p.) 6 m (2,5 p.) 35,0 s (0,5 p.) 7,0
K — równo rozłożony — 49 (3 p.) 6 m (2,5 p.) 33,5 s (2,5 p.) 8,0

Pierwszy wariant męski jest pouczający: maksimum w obu próbach siłowych plus minimum w rzucie i biegu daje dokładnie tyle, ile trzeba. Zapas zaczyna się przy wyniku rozłożonym równo.

Która próba oddaje najwięcej za trening

Rozpiętość między normą na 0,5 punktu i normą na maksimum mówi, ile w ogóle można w danej próbie ugrać:

Próba Od 0,5 p. Do maksimum Rozpiętość
Podciąganie (M) 4 powt. 12 powt. +200%
Rzut piłką (M) 6 m 10 m +66,7%
Skłony (M) 34 powt. 56 powt. +64,7%
Skłony (K) 32 powt. 52 powt. +62,5%
Bieg 10 × 10 (M) 33,0 s 30,5 s 7,6% czasu
Bieg 10 × 10 (K) 35,0 s 32,5 s 7,1% czasu

Wniosek jest praktyczny. Bieg wahadłowy jest punktowany najgęściej — 0,5 sekundy kosztuje pół punktu, czyli 1,5% czasu waży tyle, ile w podciąganiu dwa powtórzenia. Tam traci się najszybciej i najtrudniej nadrabia. Podciąganie ma rozpiętość trzykrotną, więc jest jedyną próbą, w której kilka miesięcy pracy potrafi przestawić wynik z dolnej normy na maksimum.

Co zmieniła nowela z 2022 roku

Element Do 21-07-2022 Od 22-07-2022
Próba sprawnościowa nr 1 tor sprawności fizycznej 2-M / 2-K rzut piłką lekarską 3 kg
Próba wytrzymałościowa bieg na 1000 m (3.00–4.30 min) bieg wahadłowy 10 × 10 m
Miejsce testu sala gimnastyczna i teren zewnętrzny tylko sala gimnastyczna
Podciąganie na 1 p. 7 powtórzeń 6 powtórzeń (−14,3%)
Skłony na 1 p. (M / K) 40 / 40 39 / 38 (−2,5% / −5,0%)

Kierunek zmiany jest jednoznaczny: wypadły obie próby, których nie da się przeprowadzić w hali, a weszły dwie mieszczące się na parkiecie. Dolne normy w próbach, które zostały, zjechały o kilka procent — ale maksima, 12 podciągnięć i 56 skłonów, są identyczne jak w 2018 roku.

Test to 12 z 44 punktów całego naboru

Sprawność fizyczna nie decyduje o przyjęciu samodzielnie. Postępowanie kwalifikacyjne punktuje trzy etapy:

Etap Maksimum Udział
Test wiedzy 20 p. 45,5%
Test sprawności fizycznej 12 p. 27,3%
Rozmowa kwalifikacyjna 12 p. 27,3%
Razem 44 p. 100%

Do tego dochodzą preferencje: do 3 punktów za tytuł magistra w zakresie przydatnym do służby, uprawnienia radcy prawnego albo stopień doktora, 1 punkt za licencjat lub klasę mundurową w liceum czy technikum. Rozmowa ma własny próg — 7 z 12 punktów. Negatywny wynik testu sprawności zamyka drogę na 3 miesiące, a nieudany test psychologiczny czy postępowanie sprawdzające na 12 miesięcy.

Jak przełożyć te tabele na przygotowanie

Trzy z czterech prób mają odpowiedniki w zwykłym treningu. Podciąganie na drążku jest próbą o największej rozpiętości, a poniżej dolnej normy najszybciej rusza z miejsca praca nad fazą negatywną. Skłony to ćwiczenie na brzuch na czas, czyli próba wytrzymałości, nie siły maksymalnej. Rzut wykonuje się tą samą piłką lekarską 3 kg, którą kupuje się do domu — tu pomaga technika, nie sama siła. Bieg wahadłowy jest najbliżej pracy biegowej, ale liczą się w nim zawroty, nie tempo na prostej.

Normy innych służb mundurowych są zbudowane inaczej i nie przenoszą się jedna na drugą — porównaj test do Policji, trzy testy w Straży Granicznej, test w Służbie Więziennej i sprawdzian żołnierza zawodowego.

FAQ

Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zaliczyć test do SOP? Od 7 punktów z 12 w grupie do 30 lat, przez 6, 5, 4 i 3 punkty w kolejnych grupach, do 2 punktów od 51. roku życia. Dodatkowo z każdej próby trzeba mieć minimum 0,5 punktu.

Z jakich prób składa się test do SOP? Mężczyźni: podciąganie na drążku, skłony tułowia w minutę, rzut piłką lekarską 3 kg i bieg wahadłowy 10 × 10 m. Kobiety zdają trzy ostatnie próby.

Ile razy trzeba się podciągnąć? Cztery powtórzenia to dolna norma za 0,5 punktu, sześć daje 1 punkt, a 12 maksymalne 3 punkty. Sama czwórka nie wystarcza do zaliczenia nigdzie poza grupą od 51 lat.

Czy normy są łagodniejsze dla starszych kandydatów? Nie. Tabela norm jest jedna dla wszystkich grup wiekowych; łagodnieje tylko próg łącznej liczby punktów.

Czy można powtórzyć nieudaną próbę? Tak, przy niewłaściwym wykonaniu próby przysługuje jedno powtórzenie. W biegu wahadłowym powtórzenie po przewróceniu tyczki jest ostateczne, a w rzucie i tak wykonuje się trzy rzuty i liczy się lepszy.

Kiedy można podejść do testu po negatywnym wyniku? Po 3 miesiącach od odstąpienia od postępowania kwalifikacyjnego. Przed testem potrzebne jest zaświadczenie lekarskie wystawione nie wcześniej niż 14 dni przed terminem.

Źródła

  • Dz.U. 2023 poz. 496 — tekst jednolity rozporządzenia MSWiA z 15-03-2018 w sprawie postępowania kwalifikacyjnego do SOP: § 22–24 (warunki testu, grupy wiekowe, progi) i załączniki nr 6 i 7 (normy, system punktowy).
  • Dz.U. 2018 poz. 610 — pierwotne brzmienie z załącznikiem nr 6 w wersji z torem 2-M / 2-K i biegiem na 1000 m, podstawa porównania.
  • Dz.U. 2023 poz. 1646 — ostatnia zmiana rozporządzenia (załącznik nr 1), bez wpływu na tabele norm.
Redakcja Suplementovo
Redakcja Suplementovo

Piszemy o treningu siłowym: technice ćwiczeń, planach treningowych i sprzęcie, na którym się je wykonuje. Każdy poradnik opieramy na konkretach — liczbach, tabelach i danych, które da się sprawdzić — zamiast na obietnicach. Interesuje nas to, co realnie przekłada się na siłę i formę: poprawna technika, sensowna progresja obciążenia i dobrze dobrany sprzęt. Nie jesteśmy lekarzami ani fizjoterapeutami i nie udzielamy porad zdrowotnych.