Para-armwrestling w przepisach World Armwrestling Federation to osiem klas startowych i 64 kategorie wagowe. Każda rozgrywana jest osobno prawą i lewą ręką, więc program para rozdaje 128 kompletów medali. Klasy dzielą się najpierw na stół siedzący i stojący, a dopiero potem na płeć i wiek — i to podział na stół, nie kategoria wagowa, pociąga za sobą największe zmiany w samych zasadach walki.
Osiem klas i to, co je rozdziela
Regulamin WAF w wersji 2023 wymienia osiem oznaczeń klasowych. Cztery dotyczą niepełnosprawności ruchowej (PID, PIU oraz PIDH i PIUH dla kończyn górnych), dwie wyodrębniają wzrok i słuch (VI, HI), dwie — porażenie mózgowe (CPD, CPU). Ostatnia litera kodu mówi o stole: D oznacza stół siedzący, U stojący.
| Klasa | Stół | Mężczyźni | Kobiety | Junior 23 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| PID | siedzący | 5 | 3 | — | 8 |
| PIU | stojący | 5 | 3 | 3 + 2 | 13 |
| PIDH | siedzący | 2 | — | — | 2 |
| PIUH | stojący | 2 | 2 | 2 | 6 |
| VI | stojący | 6 | 3 | 3 + 2 | 14 |
| HI | stojący | 6 | 3 | 3 + 2 | 14 |
| CPD | siedzący | 3 | — | — | 3 |
| CPU | stojący | 4 | — | — | 4 |
| Razem | 64 | ||||
Z tego zestawienia wychodzą trzy rzeczy, których regulamin nigdzie nie podsumowuje. Po pierwsze, stół siedzący obsługuje tylko 13 z 64 kategorii, czyli co piątą — mimo że to właśnie on wymaga osobnych przepisów walki. Po drugie, kategorii kobiecych i dziewcząt jest 20, czyli 31,3% programu; trzy klasy (PIDH, CPD, CPU) prowadzone są wyłącznie dla mężczyzn. Po trzecie, rozpiętość klas jest ogromna: VI i HI mają po 14 kategorii, a PIDH dwie — jedną do 80 kg i jedną powyżej.
Ile to jest wobec programu open
Program dla zawodników pełnosprawnych liczy w tym samym regulaminie 89 kategorii i 178 kompletów medali — rozpisaliśmy go w tekście o zasadach siłowania na rękę. Zestawienie obu programów wygląda tak:
| Program | Kategorie | Komplety medali (2 ręce) | Udział w kategoriach |
|---|---|---|---|
| Open (senior, masters, junior) | 89 | 178 | 58,2% |
| Para | 64 | 128 | 41,8% |
| Mistrzostwa świata razem | 153 | 306 | 100% |
To proporcja, jakiej nie ma żadna inna dyscyplina siłowa opisana w tym serwisie. Dla porównania: w trójboju siłowym całe kategorie wagowe IPF mieszczą się w jednym programie bez osobnego pionu para tej wielkości. Przyczyna jest prosta i wynika z zasady 1.4.7 regulaminu: zawodnik para nie może zgłosić się do klasy open, więc każda klasa musi mieć własną pełną drabinkę wagową, a nie dostawkę do istniejącej.
Co regulamin zmienia przy stole
Sekcja 5.4 nie pisze przepisów od nowa — wskazuje punktowo, co odbiega od zasad ogólnych. Odstępstw jest dziewięć i każde ma konkretną postać:
| Element | Zasada ogólna | W klasach para |
|---|---|---|
| Sędziowie przy pojedynku | 2 | 4 przy stole siedzącym (2 na blat, 2 na krzesła i faule siedzące) |
| Kontakt z siedziskiem | nie dotyczy | część pośladka na krześle przez cały pojedynek; utrata kontaktu to faul |
| Wózek lub krzesło | nie dotyczy | bez limitu wysokości, o ile mieści się pod stołem i nie daje przewagi |
| Pomoc przy stanowisku | zakazana | trener może posadzić zawodnika, po czym natychmiast schodzi ze sceny |
| Komenda startu (HI) | „ready go” | cisza; kciuk w górę przez 1–2 s, potem jednoczesne zdjęcie ręki i sygnału |
| Ostrzeżenie o niebezpiecznej pozycji (HI, VI) | ostrzeżenie przed przerwaniem | sędzia może przerwać pojedynek bez ostrzeżenia |
| Wzrok (VI) | nie dotyczy | obowiązkowa opaska lub maska na oczy |
| Kołek wolnej ręki | puszczenie = ostrzeżenie | zawodnik jednoręki nie musi trzymać kołka |
| Ważenie z protezą | nie dotyczy | proteza na ciele, jeśli zawodnik startuje w niej |
Dwa z tych punktów zmieniają arytmetykę pojedynku, nie tylko jego obsługę. Utrata kontaktu z siedziskiem jest faulem na tych samych prawach co oderwanie łokcia, a dwa faule oznaczają przegraną walkę (dwa ostrzeżenia liczą się jako jeden faul). Przy stole siedzącym zawodnik ma więc jedno źródło fauli więcej niż przy stojącym, a pilnuje go dwóch sędziów przypisanych wyłącznie do tego. Drugi punkt to zniesienie ostrzeżenia o niebezpiecznej pozycji w klasach HI i VI: w programie open słowo „shoulder” jest sygnałem ostrzegawczym, a tutaj sędzia przerywa od razu.
Dwie liczby, które nie zgadzają się w samym regulaminie
Przy przeliczaniu kategorii wychodzą dwie rozbieżności między wyliczeniem a liczbą w nawiasie. W klasie PIUH juniorzy mają wypisane dwa przedziały (-60 kg i +60 kg), a nawias podaje 3. W klasie CPD mężczyźni mają wypisane trzy przedziały (-55 kg, 65 kg, +65 kg), a nawias podaje 4. Suma nawiasów daje 66 kategorii, suma faktycznie wypisanych przedziałów — 64. Dla zawodnika ma to praktyczne znaczenie: przy zgłoszeniu obowiązuje lista przedziałów, nie licznik, a rozbieżność warto sprawdzić u organizatora zawodów, bo regulaminy krajowe bywają przepisywane z tego dokumentu razem z błędem.
Czego ten tekst nie rozstrzyga
Przydział do klasy nie jest decyzją zawodnika ani organizatora zawodów — robi to panel klasyfikacyjny na podstawie odrębnego dokumentu WAF (Classification Code, wersja 2022), który opisuje kryteria minimalnej niepełnosprawności i procedurę oceny. To ocena o charakterze medycznym i nie opisujemy jej tutaj: ten tekst kończy się tam, gdzie zaczyna się orzeczenie. Jeśli planujesz start, kryteriów i trybu odwołań szukaj w tamtym dokumencie i u swojej federacji krajowej.
Najczęstsze pytania
Czy zawodnik para może startować w kategorii open? Nie. Zasada 1.4.7 regulaminu WAF wyklucza zgłoszenie zawodnika para do klas zawodników pełnosprawnych.
Ile kategorii wagowych ma najmniejsza klasa para? Dwie — PIDH (stół siedzący, kończyny górne) prowadzi tylko kategorie do 80 kg i powyżej 80 kg, wyłącznie dla mężczyzn.
Czym różni się stół siedzący od stojącego poza pozycją? Liczbą sędziów (4 zamiast 2) i dodatkowym faulem za utratę kontaktu pośladka z siedziskiem. Wymiary samego blatu opisuje sekcja 2 regulaminu, wspólna dla obu programów.
Jak wygląda start w klasie dla niesłyszących? Bez słów. Sędzia zdejmuje jedną rękę z chwytu, pokazuje kciuk w górę przez około 1–2 sekundy, po czym jednocześnie zdejmuje drugą rękę i cofa sygnał — to zastępuje komendę „ready go”.
Czy można ważyć się w protezie? Tak, a nawet trzeba: zawodnik startujący w protezie waży się razem z nią. Ważenie odbywa się 24–30 godzin przed pierwszym dniem zawodów i wolno w nim wejść o jedną kategorię wyżej.
Źródła
- World Armwrestling Federation, Rules & Regulations, wersja 2023 (PDF) — sekcje 1.4, 5.4, 6, 7 i 8 oraz wykaz kategorii para.
- World Armwrestling Federation, Classification — dokumenty klasyfikacyjne i Classification Code 2022.
Pozostałe dyscypliny siłowe z własnym regulaminem opisujemy osobno: girevoy sport oraz komendy sędziowskie w trójboju.
